Παρασκευή, 7 Σεπτεμβρίου 2012

Παραφράζοντας την Θάτσερ

Του Γιώργου Ευγενίδη

Η υπόθεση με τις δημοσκοπήσεις, οι οποίες δημοσιεύονται στον Τύπο είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποτελούν manual για πολιτικά συμπεράσματα. Να προσέξουμε πάντως τον διαχωρισμό: άλλες οι δημοσκοπήσεις που δημοσιεύονται και είναι κατά βάση ανακριβείς, άλλες οι δημοσκοπήσεις που παραγγέλνουν τα κομματικά επιτελεία και είναι πιο στοχευμένες, με αποτέλεσμα να είναι και πιο αξιόπιστες. Αν ανατρέξει κάποιος στις μέρες πριν τις εκλογές την 17ης Ιουνίου θα καταλάβει πολλά. Ας αναφέρουμε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα:
η γνωστή εταιρεία δημοσκοπήσεων Public Issue, η οποία συνεργάζεται με τον όμιλο ΣΚΑΙ, έδινε μέχρι  την απαγόρευση των δημοσκοπήσεων ένα ισχυρότατο προβάδισμα στον ΣΥΡΙΖΑ, ύψους μέχρι και έξι μονάδων περίπου. Τι έγινε μετά; Σταδιακά, η εταιρεία άρχισε να αποκλιμακώνει την διαφορά, με αποτέλεσμα να φτάσει λίγες μέρες πριν από τις εκλογές (μου διαφεύγει η ακριβής ημερομηνία που έμαθα αυτά τα νούμερα) να δίνει ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ στην ισοβαθμία, περίπου στο 29%. Αυτό ήταν ένα ξεκάθαρο προβάδισμα νίκης για την ΝΔ. Ακόμα ένα παράδειγμα. Οι υπόλοιπες εταιρείες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, παρουσίαζαν ένα ρευστό τοπίο, με ισχνό προβάδισμα της ΝΔ. Στο διάστημα απαγόρευσης των δημοσκοπήσεων, η διαφορά μεγάλωσε και έφτασε σε ορισμένες μετρήσεις και τις τέσσερις μονάδες. Επιπλέον, στα κομματικά επιτελεία, ιδίως στην ΝΔ είχαν ξεκάθαρη εικόνα του προβαδίσματός τους, πράγμα το οποίο γνώριζαν πολύ καλά και στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά ευελπιστούσαν σε καθίζηση της ΝΔ στα αστικά κέντρα.

Γιατί τα λέμε όλα αυτά; Χτες δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Το Ποντίκι" μια δημοσκόπηση που φέρνει τον ΣΥΡΙΖΑ σε απόσταση βολής από την ΝΔ, αλλά παράλληλα εκτοξεύει και το ποσοστό της ΧΑ στα ύψη, περίπου στο 10%. Δημοσίευσα αυτή την δημοσκόπηση στο προφίλ μου στο facebook και πολλοί φίλοι έσπευσαν να την σχολιάσουν. Ένας αναρωτήθηκε: "μα καλά, πόσο αξιόπιστη είναι αυτή η δημοσκόπηση;". Απαντώ μέσα από αυτό το σημείωμα λοιπόν. Η δημοσκόπηση έχει μηδενική αξία για την εξαγωγή συμπερασμάτων και καταδεικνύει μόνο κάποιες τάσεις και κινήσεις. Ας δούμε τις συνισταμένες. Το δείγμα είναι περίπου 1000 άτομα, οι ερωτήσεις λίγες και προκαθορισμένες( αν σας έχουν πάρει για δημοσκόπηση καταλαβαίνετε καλύτερα) και σαφώς παίζουν ρόλο και οι συνθήκες διεξαγωγής μιας έρευνας, οι εξωγενείς δηλαδή παράγοντες που καθορίζουν το τελικό της αποτέλεσμα. Αυτές οι δημοσκοπήσεις έχουν ένα ακόμα μεγάλο μειονέκτημα: προβάλλουν ένα ποσοστό για τα μικρότερα κόμματα, το οποίο πολλές φορές ξεφεύγει και από το ποσοστό του εκλογικού σφάλματος (περίπου 2-3% ). Σε όρους αυτής της έρευνας ισχύει: το ποσοστό της ΧΑ π.χ. δεν είναι ακριβές, αλλά δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς την κινητικότητα προς τα άκρα. Η διαφορά στην κορυφή δείχνει να είναι στην 1 μονάδα, αλλά αυτό δεν είναι τόσο τραγικό. Άλλωστε δημοσκοπήσεις της Κυριακής έδειχναν την διαφορά στις 2 μονάδες περίπου, οπότε καταλαβαίνετε πως το ποσοστό κυμαίνεται σε παρόμοια επίπεδα.

Καλώς ή κακώς, ο κόσμος, το πλατύ κοινό δεν μαθαίνει (σχεδόν) ποτέ τις κρυφές δημοσκοπήσεις που τρέχουν αυτή την εποχή. Ακόμα και σήμερα που μιλάμε τρέχουν δημοσκοπήσεις, καθώς τα κόμματα και η κυβέρνηση δεν σταματούν να μετρούν την αποδοχή του πολιτικού τους λόγου, αλλά και την αντοχή πχ της κοινωνίας στα μέτρα των 11,5 δις. που έπονται. Όμως, αυτές οι δημοσκοπήσεις είναι οι πιο ακριβείς. Έχουν μεγαλύτερο δείγμα, έχουν μεγαλύτερο ερωτηματολόγιο, το οποίο καλύπτει το ζητούμενο της έρευνας πολύ πιο σφαιρικά και έχουν μεγαλύτερη αξιοπιστία. Το θέμα είναι: γιατί δεν μαθαίνει ο κόσμος αυτές τις δημοσκοπήσεις; Πολλές φορές τα ευρήματά τους είναι τόσο εντυπωσιακά, ώστε αν δημοσιεύονταν να ανέτρεπαν την γενικότερη πολιτική εικόνα. Πολλές φορές είναι απλά για εσωτερική κατανάλωση, χωρίς να έχει νόημα να δημοσιεύονται. Αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει πως η δημοσκοπήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας είναι χαλκευμένες ή πληρωμένες. Αυτά είναι κορώνες που βγαίνουν κατά το δοκούν του δυσαρεστημένου από τα ευρήματα μιας έρευνας. Απλά, οι παράμετροι που λαμβάνονται, σε καμία περίπτωση δεν εξασφαλίζουν την ασφάλεια των συμπερασμάτων που εξάγονται.

Ανέφερα, όμως, ακόμα μια σημαντική λέξη: την λέξη τάση. Ας σκιαγραφήσουμε, με απλά λόγια, ποιες είναι οι τάσεις της δημοσκόπησης της Pulse για "Το Ποντίκι". Αφενός υπάρχει τάση προς τα άκρα. Τα μέτρα που έρχονται είναι σκληρά και ο κόσμος εξοργίζεται ακόμα περισσότερο. Γι 'αυτό το λόγο επιλέγει τα άκρα, όπως την ΧΑ. Ένα μεσοσταθμικό ποσοστό της ΧΑ είναι οπωσδήποτε υψηλότερο από αυτό των εκλογών (λυπάμαι πολύ που το λέω), αλλά όχι τόσο τραγικό, όσο έχει παρουσιαστεί από κάποιες έρευνες, όπως αυτή. Επίσης, η ΝΔ και τα άλλα δύο κυβερνητικά κόμματα έχουν φθορά, αλλά όχι τόσο μεγάλη. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν καρπώνεται κάποιο όφελος, γιατί έσβησε τις μηχανές όλο το καλοκαίρι και δεν άσκησε σοβαρή αντιπολίτευση. Μετράει και η έλλειψη συντονισμού, καθώς ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ έκανε διακοπές τριών εβδομάδων και άφησε βουλευτές και στελέχη του κυριολεκτικά να...αλωνίζουν. Από την ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ έχουν φύγει ψηφοφόροι ανάγκης, δηλαδή που ψήφισαν κατ' ανάγκη για να επιτευχθεί η κυβερνητική προοπτική ενός από τα δύο κόμματα.

Η χρήση μεμονωμένων ερευνών για την εξαγωγή πολιτικών συμπερασμάτων είναι μια πρακτική εσφαλμένη, καθώς το συμπέρασμα που θα εξαχθεί θα είναι έωλο. Ας είμαστε, λοιπόν, όλοι πολύ προσεχτικοί στις διατυπώσεις και στις διαπιστώσεις μας, ώστε να επιτυγχάνεται ο στόχος της αντικειμενικής εικόνας των πραγμάτων. Αν κάνουμε μια δημοσκόπηση εφημερίδας λάβαρο του αγώνα μας είμαστε είτε αφελείς είτε καιροσκόποι. Ελπίζω, όσοι το κάνουν, να έχουν ανυστερόβουλα κίνητρα, διότι, αν μη τι άλλο, η κίνησή τους να γενικεύουν προσωρινά και αναξιόπιστα ευρήματα συσκοτίζει το τοπίο.

Η Μάργκαρετ Θάτσερ είχε πει: "αν δίνεις προσοχή στην κοινή γνώμη και στις δημοσκοπήσεις, τότε δεν κυβερνάς, υπακούς". Στο ίδιο πνεύμα και ελαφρώς παραφρασμένα: "αν δίνεις προσοχή στις δημοσκοπήσεις, τότε δεν διαπιστώνεις, εθελοτυφλείς".

Υ.Γ. Και αυτή την εποχή τρέχουν δημοσκοπήσεις στα κομματικά επιτελεία. Οι Ορίζοντες έχουν υπόψιν τους συγκεκριμένες μετρήσεις με ακόμα πιο συγκεκριμένα ευρήματα. Το συμπέρασμα είναι ένα: αν δεν γίνουν οι απαραίτητες τομές και μεταρρυθμίσεις, αν το Μαξίμου δεν κινηθεί με αποφασιστικότητα, τότε ο ΣΥΡΙΖΑ καραδοκεί. Αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά στο πρωθυπουργικό επιτελείο και ετοιμάζονται να δώσουν τον νυν υπέρ πάντων αγώνα. Το φθινόπωρο θα είναι, αναμφίβολα, ιδιαίτερα θερμό.

2 σχόλια:

  1. Μπαμπαμπα, και θατσερικοί τώρα; Επόμενο βήμα να μετονομάσουμε το μπλογκάκι σε "Εθνικοσοσιαλιστικούς Ορίζοντες"; Περισσότερο θα ταίριαζε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πολλές φορές έχω την εντύπωση πως ορισμένοι δεν περάσατε ούτε έξω από το Δημοτικό. Σε ποιο σημείο αναφέρθηκα ευμενώς στην Θάτσερ; Μια ρήση της χρησιμοποίησα και δεν την έκρινα,απλά την παρέφρασα. Και επίσης σας συνιστώ και ταχύρρυθμα μαθήματα ιστορίας, μήπως και μάθετε πως Θάτσερ και Εθνικοσοσιαλισμός ουδεμία σχέση έχουν. Το έχουμε μάλλον παρακάνει με αυτήν την πλακίτσα. Αν θέλετε να ενημερωθείτε για τις πολιτικές μου πεποιθήσεις να ανατρέξετε σε άλλα άρθρα

    Υ.Γ.
    Η Θάτσερ υπήρξε μια σπουδαία φιγούρα της βρετανικής ιστορίας και έχει να επιδείξει πολλές θετικές πρωτοβουλίες,αλλά και πολλά λάθη. Αλλά ήταν ηγέτιδα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή