Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου 2012

Η ατιμωρησία...καθεστώς στην Ελλάδα




Η αδικία και η ανομία είναι δομικά στοιχεία του ελληνικού πολιτικού και κοινωνικού συστήματος και το αίσθημα έλλειψης δικαιοσύνης είναι διάχυτο. Για να επιλυθούν ακόμη και οι πιο απλές δικαστικές διαφορές χρειάζονται πολλά χρόνια, ενώ σύνηθες είναι το φαινόμενο, σημαντικές υποθέσεις που αφορούν διαφθορά πολιτικών και υψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων να λιμνάζουν για μεγάλο διάστημα. Είναι γεγονός, ότι χιλιάδες είναι πλέον οι δικαστικές αποφάσεις σε όλα τα δικαστήρια που δεν εκτελούνται για χρόνια ενώ έχουν καταστεί αμετάκλητες. Μόνο στα ποινικά δικαστήρια αγγίζουν τις 320.000 σε όλη την χώρα, και σχετίζονται με καταδίκες για σωρεία αδικημάτων.



Η ταλαιπωρία του πολίτη που αναζητά το αυτονόητο, δηλαδή δικαιοσύνη, δυστυχώς δεν τελειώνει εδώ, αφού σε πολλές περιπτώσεις το κράτος και οι δημόσιοι οργανισμοί αρνούνται ή κωλυσιεργούν την εκτέλεση τελεσίδικων αποφάσεων. Οι καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης, ουσιαστικά, οδηγούν πολλές φορές σε αρνησιδικία και για το λόγο αυτό η Ελλάδα έχει καταδικαστεί κατ’ επανάληψη από τα Ευρωπαϊκά Δικαστήρια. Όμως ποιες είναι άραγε οι αιτίες αυτής της έντονης αναποτελεσματικότητας του ελληνικού δικαστικού συστήματος?

Πρώτον, πυρήνα του προβλήματος αποτελεί η συχνή αναβολή των δικαστικών υποθέσεων. Πράγματι, είναι πανθολογούμενο το σημερινό φαινόμενο των υπερβολικών καθυστερήσεων στην απονομή της δικαιοσύνης από τα ελληνικά δικαστήρια. Σε πολλές των περιπτώσεων, η αμετάκλητη εξέταση μιας ένδικης διαφοράς και η απόφανση των δικαστικών οργάνων υπερβαίνει κάθε εύλογο χρονικό διάστημα, σε βαθμό που κατά ουσίαν περιορίζει και προσβάλλει  το δικαιώμα του πολίτη για προσφυγή στην δικαιοσύνη. Τα προβλήματα καθυστερήσεων των ελληνικών δικαστηρίων συνεχώς επιδεινώνονται, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην επικράτησης πολύμορφης ανομίας, σε όλους τους χώρους της δημόσιας ζωής και της κοινωνίας. Έχουν προ πολλού εκλείψει τα περιθώρια επιείκειας και ανοχής σε αυτό το φαινόμενο, το οποίο διαβρώνει τον κοινωνικό ιστό, υπονομεύει τους δημοκρατικούς θεσμούς και αποτελεί τροχοπέδη στην οικονομική ζωή και ανάπτυξη του τόπου.

Επίσης  στην Ελλάδα, όπως σε πολλές άλλες χώρες, οι δικαστές στερούνται συνήθως εξειδικευμένης γνώσης σε σύγχρονες εταιρικές πρακτικές χρηματοδότησης και λογιστικής, ζητήματα ανταγωνισμού και χρηματιστηριακές απάτες. Συνεπώς οι σημαντικές περιπτώσεις καθυστερούν λόγω ελλιπούς εμπειρίας. Αυτό δεν έχει όμως μόνο σαν αποτελέσμα την καθυστέρηση της δικαστικής απόφασης αλλά κυριώς την αδυναμία των δικαστών να αντιμετωπίσουν ανάλογα υποθέσεις τέτοιου τύπου, πράγμα που συνήθως οδηγεί σε  ανεπαρκείς και άδικες δικαστικές αποφάσεις. Κατ’ επέκταση η αδυναμία των δικαστών να δώσουν ικανοποιητικά στοιχεία για το λόγο που οδηγήθηκαν στην εξαγωγή ενός πορίσματος οδηγεί στην έλλειψη σεβασμού των δικαστικών αποφάσεων και την μηδαμινή συμμόρφωση του ελληνικού δημοσίου με το πόρισμα αυτών.

Έπειτα, θεμελιώδες πρόβλημα αποτελεί η έλλειψη διαφάνειας στα δικαστήρια που τροφοδοτείται από τη μη τήρηση των υφισταμένων κανόνων για τον καθορισμό της ημερομηνίας της συνεδρίασης. Αυτό επιτρέπει στους διάδικους που διαθέτουν δύναμη ή μέσα είτε να επιταχύνουν είτε να καθυστερούν τις δίκες. Η διαφθορά των ίδιων των δικαστών αλλά και των παραγόντων πού τους περιβάλλουν έχει ως αποτελέσμα την επικράτηση και κυριαρχία της ανομίας και της αδικίας στο δικαστικό σώμα το οποιό θεωρείται υπεύθυνο για την τήρηση και την εφάρμοση των νόμων.

Σημαντικό εμπόδιο της ανάπτυξης στην Ελλάδα είναι το αναχρονιστικό δικαστικό σύστημα με κύρια χαρακτηριστικά την ανεπάρκεια των δικαστηρίων και την αντιφατικότητα των νόμων και των δικαστικών αποφάσεων, που εμποδίζουν την επιχειρηματικότητα, τις επενδύσεις, και την ανάπτυξη της οικονομίας. Η Ελλάδα καλείται να παραδειγματιστεί από την εμπειρία άλλων χωρών, οι οποίες υιοθέτησαν πρακτικές βελτίωσης του δικαστικού τους συστήματος, μέσω της μηχανοργάνωσης, των επιμορφωτικών προγραμμάτων για δικαστές και τον περιορισμό των αναβολών, αποκομίζοντας σημαντικά οφέλη. Αν και η αναμόρφωση του κράτους δικαίου είναι όρος για την επιτυχία του προγράμματος οικονομικής μεταρρύθμισης, τη διαμόρφωση δίκαιης κοινωνίας, την ενίσχυση του αστικού κεφαλαίου και την αποκατάσταση του αισθήματος δικαίου, δυστυχώς, η βαθιά τομή για την επιτάχυνση της δικαστικής διαδικασίας δεν περιλαμβάνεται στην ημερήσια διάταξη της ελληνικής κυβέρνησης και των δανειστών της (ΔΝΤ, ΕΚΤ, χώρες της ΕΕ). Στον τομέα αυτό είναι η ώρα για ριζικό επαναπροσδιορισμό της πολιτικής της κυβέρνησης προς όφελος φυσικά των πολιτών και της ανάπτυξης.

Γιάννης Σταματόπουλος

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου