Παρασκευή, 3 Αυγούστου 2012

ΕΚΤ: Ο Επιμένων ΓερμαΝικά!


Του Νάσου Αμπουέλ


Η χθεσινή σύσκεψη της ΕΚΤ ήταν πολυαναμενόμενη.  Πέραν όμως από τους επενδυτές και τους χρηματιστές, οι οποίοι βέβαια δρουν με μοναδικό γνώμονα το οικονομικό τους όφελος, τη σύσκεψη αυτή την ανέμεναν με μεγάλη ελπίδα και αισιοδοξία οι Ευρωπαίοι του Νότου, κυρίως οι Ισπανοί και οι Ιταλοί.  Έχοντας δεχθεί τις αναγκαίες θυσίες για τη διάσωση των χωρών τους και ευελπιστώντας ότι σύντομα οι προσπάθειές τους θα απέδιδαν καρπούς, ήλπιζαν σε κάποια στήριξη και από την ΕΚΤ για να συγκρατηθούν τα υψηλά επιτόκια δανεισμού που σφίγγουν ολοένα και περισσότερο σαν θηλιά στο λαιμό τους. 

Ωστόσο, ο κ. Ντράγκι, αν και τη περασμένη εβδομάδα είχε υπονοήσει ότι η ΕΚΤ θα συμβάλλει ουσιαστικά στην ανακούφιση των δοκιμαζόμενων χωρών του Νότου, υπέκυψε τελικά στις βουλές και τις πιέσεις της Γερμανίας και του «Προεδρείου του Βορρά.»   Δηλαδή, μετά από πιέσεις από τη Γερμανική Κεντρική Τράπεζα, δεν ανακοίνωσε σημαντική επέμβαση στην αγορά ομολόγων από την ΕΚΤ, που θα βοηθούσε στο να μειωθούν τα επιτόκια δανεισμού της Ισπανίας και της Ιταλίας.

Προσωπικά δεν είμαι από αυτούς που επιρρίπτουν ευθύνες για όλα τα δεινά της Ευρωπαϊκής κρίσης στη Γερμανία και στη Καγκελάριό της.  Αντίθετα, αναγνωρίζω ότι είναι λογικό το αίτημα της Γερμανίας για δημοσιονομική πειθάρχηση των χωρών του Νότου και για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας μέσω διαρθρωτικών αλλαγών και περιορισμού του κράτους.


Στη προκειμένη περίπτωση όμως, εκτιμώ ότι η Γερμανία παρουσιάζεται παράλογα άτεγκτη και ανεξήγητα αμετανόητη.  Χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία έχουν λάβει σκληρά μέτρα λιτότητας για να περιορίσουν τα ελλείμματά τους και έχουν προχωρήσει στην αναμόρφωση της οικονομίας τους μέσω διαρθρωτικών τομών, όπως την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων και την ελαστικοποίηση της εργασίας, σε σύντομο χρονικό διάστημα.  Ακόμα και αν δεν έχουν υπαχθεί σε Μνημόνια, έχουν λάβει μέτρα «μνημονιακού» χαρακτήρα με «μνημονιακές» προθεσμίες.

Σφαιρικά, συνάγουμε ότι οι δύο χώρες έχουν κάνει αρκετές θυσίες για να καταστούν ανταγωνιστικές και παραγωγικές και να αποτινάξουν τον ζυγό των χρεών.  Μάλιστα, έχουν δεχθεί και τις παράπλευρες συνέπειες αυτής της πρωτοφανούς προσπάθειας οικονομικής αναπροσαρμογής, την ύφεση και την ανεργία, που έχουν βυθίσει στη φτώχεια εκατομμύρια πολίτες και έχουν φέρει σύννεφα αβεβαιότητας, οργής και απελπισίας.

Παραδόξως, παρά τις θυσίες και τον μόχθο των χωρών αυτών, οι αγορές συνεχίζουν να παραληρούν και να κερδοσκοπούν, εκτοξεύοντας στα ύψη τα επιτόκια δανεισμού αυτών των χωρών.    

Η Ισπανία και η Ιταλία από τη πλευρά τους είναι συνεπείς, σε μεγάλο βαθμό, στις δεσμεύσεις τους προς τη διάσωση της Ευρωζώνης.  Αντίθετα, η Γερμανία, με την άρνηση της να επιτρέψει στη ΕΚΤ να επέμβει για να περιορίσει τις πιέσεις των αγορών, αποδεικνύεται αναξιόπιστη και μας βάζει σε επικίνδυνες σκέψεις για τις πραγματικές επιδιώξεις της. 

Ο Γιένς Βάιντμαν, ο Διοικητής της Γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας, δικαιολόγησε τη Γερμανική θέση λέγοντας ότι μια ελάφρυνση των επιτοκίων θα μείωνε τη μεταρρυθμιστική ορμή των κυβερνήσεων.  Η δήλωση του όμως είναι πολιτικά άχαρη και αντικειμενικά ανακριβής, διότι οι κυβερνήσεις της Ισπανίας και της Ιταλίας έχουν ήδη προβεί σε σημαντικές μεταρρυθμίσεις. 

Ίσως η πραγματική αιτία πίσω από τη στάση της Γερμανίας να σχετίζεται με το πολιτικό κόστος.  Η κ. Μέρκελ και οι κυβερνητικοί της εταίροι, που ψέγουν συνεχώς τις κυβερνήσεις του Ευρωπαϊκού Νότου ότι κολισιεργόυν λόγω του πολιτικού κόστους, δεν έχουν το θάρρος οι ίδιοι να στραφούν ενάντια στους εγχώριους Γερμανούς λαϊκιστές και να πάρουν αποφάσεις που θα στηρίξουν ξεκάθαρα την Ευρωζώνη.  Ασχολούνται πρωταρχικά με το συμφέρον της Γερμανίας και αφήνουν συχνά σε δεύτερη μοίρα τις υποχρεώσεις τους προς την Ευρωζώνη.  Αντιθέτως, οι κ.κ. Μόντι και Ραχόι έχουν γίνει δυσάρεστοι στα δικά τους εσωτερικά ακροατήρια για να διασώσουν τις χώρες τους και το ευρώ. 

Τότε δημιουργούνται μια σειρά από εύλογα ερωτήματα, ακόμη και στον πιο καλόπιστο: Μήπως η Γερμανία δεν επιθυμεί να υποχωρήσουν τα επιτόκια δανεισμού της Ισπανίας και της Ιταλίας; Δεν είναι εξ άλλου αυτά τα υψηλά επιτόκια που οδηγούν σε αρνητικά επιτόκια για τα ομόλογα του Γερμανικού Δημοσίου, που εκμαυλίζουν κεφάλαια από την Ισπανία και την Ιταλία προς τη Γερμανία; Οι Γερμανικές εξαγωγές δεν ευνοούνται άλλωστε από το υποτιμημένο ευρώ, που χάνει συνέχεια την αξία του λόγω της αστάθειας και της έλλειψης ολοκληρωτικής και καθολικής Ευρωπαϊκής επέμβασης στις αγορές ομολόγων;

Ειλικρινά, δεν έχω απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα. Μπορώ μόνο να κρίνω συμπεριφορές και αποφάσεις.  Δεν επιθυμώ να κυλιστώ στον βόρβορο των σκοπιμοτήτων και να εικάσω τους πιθανούς λόγους πίσω από τη στάση της Γερμανίας. 

Αδιαμφισβήτητα όμως, με τη χθεσινή απόφαση της ΕΚΤ για συντηρητική και περιορισμένη επέμβαση για τη στήριξη των υπερχρεωμένων χωρών μόνο μετά από την υπαγωγή τους σε Μνημόνια, χάνεται άλλη μια ευκαιρία να σταλεί ένα αποφασιστικό μήνυμα προς τις αγορές και τους επενδυτές: ότι ο ιστός της Ευρωζώνης είναι χαλυβδωμένος και ανθεκτικός.  Για άλλη μια φορά, οι θεσμοί της Ευρωζώνης δέχονται το σύνθημα, "Ο Επιμένων ΓερμαΝικά!"

Ήταν επίσης μια ευκαιρία επιβράβευσης των Ισπανών και των Ιταλών για τους κόπους τους τα τελευταία 2 χρόνια, μια ένδειξη αναγνώρισης του έργου τους που θα απεδείκνυε ότι οι προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης δεν διεκπεραιώνονται χωρίς αντίκρισμα, κάτι που θα διέψευδε με τη σειρά του τις κραυγές των λαϊκιστών.  Δυστυχώς, η Γερμανία υπονομεύει με τη συμπεριφορά της για άλλη μια φορά την αναγέννηση της Ευρωζώνης, σε τέτοιο βαθμό που μετατρέπεται και αυτή σε μέρος του προβλήματος.                  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου