Κυριακή, 12 Αυγούστου 2012

Ο Γόρδιος Δεσμός του Δημοσίου


Του Νάσου Αμπουέλ

Η διαχείριση και η διοίκηση του Δημοσίου τομέα στην Ελλάδα έχουν εξελιχθεί σε Γόρδιο Δεσμό.   Σίγουρα πρέπει να γίνει μια οργανωμένη αναδιάρθρωση που θα βελτιώσει τις υπηρεσίες του Δημοσίου, θα μειώσει το λειτουργικό του κόστος και θα εκπέμψει το μήνυμα προς τη δοκιμαζόμενη κοινωνία ότι ουδείς βρίσκεται στο απυρόβλητο. 

http://panosz.files.wordpress.com/2012/05/dimosioi-ypalliloi.jpgΟ Δημόσιος τομέας, ο οποίος θεωρητικά πρέπει να βρίσκεται στην υπηρεσία του πολίτη και να είναι αφοσιωμένος στο εθνικό συμφέρον, έχει δυστυχώς καταντήσει σε ενδογενές τερατούργημα: υπερστελεχωμένο, δυσλειτουργικό και αδικαιολόγητα γραφειοκρατικό. Δημιούργημα του πελατειακού κατεστημένου του δικομματισμού, και κυρίως του ΠΑΣΟΚ, αξιοποιήθηκε αρχικώς για τη προώθηση του «μη-προνομιούχου» και στη συνέχεια για τον διορισμό αιρετών και ψηφοφόρων των κυβερνώντων κομμάτων.

Η κρίση επιτάσσει τη μεταρρύθμιση του Δημοσίου τομέα, τόσο για δημοσιονομικούς λόγους (για να βρεθούν τα 11,6 δις ευρώ) όσο και για λειτουργικούς λόγους, για να καταστεί επιτέλους βιώσιμος. 


Το μέτρο της εφεδρείας συνιστά τη τελευταία κυβερνητική πρόταση για την επίτευξη των παραπάνω στόχων.  Ως μέτρο, θα εξοικονομήσει σίγουρα ένα σημαντικό ποσό χρημάτων, καθώς 50.000 δημόσιοι υπάλληλοι θα λάβουν το 70% του βασικού τους μισθού αντί για το σύνολο των αποδοχών τους, ενώ θα βοηθήσει να περιορισθεί και το υπερδιογκωμένο κράτος.

Αρκετοί υπάλληλοι του Δημοσίου αποτελούν πλεονάζον προσωπικό, που δεν εξυπηρετεί κάποια λειτουργική ανάγκη.  Με τις συγχωνεύσεις και τις καταργήσεις φορέων, τη ψηφιοποίηση και γενικότερα τον εξορθολογισμό του Δημοσίου, ένας αριθμός υπαλλήλων δε μπορούν να παραμείνουν πια στις θέσεις τους.  Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις, οι μετατάξεις, τις οποίες προβάλλουν ως λυσιτελείς οι κυβερνήσεις, δεν είναι δυνατές διότι δε μπορούν εύκολα να αξιοποιηθούν υπάλληλοι από μια υπηρεσία σε κάποια άλλη.  

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το να διατηρείται έμμισθο πλεονάζον προσωπικό όχι μόνο είναι οικονομικά ζημιογόνο αλλά και κοινωνικά άδικο, όταν στον ιδιωτικό τομέα, εργαζόμενοι απολύονται αμέσως όταν δε χρειάζονται πια οι υπηρεσίες τους.  Η μίσθωσή τους στερεί το κράτος από πόρους που θα μπορούσαν να διοχετευτούν σε αναπτυξιακές πρωτοβουλίες ή για τη χρηματοδότηση του κοινωνικού κράτους που πλήττεται.  Συγκεκριμένα, όσο συντηρείται το πλεονάζον αυτό προσωπικό, η κυβέρνηση θα αναγκάζεται να περιορίσει τις δαπάνες της μέσω επώδυνων και άδικων μειώσεων σε συντάξεις, κοινωνικά επιδόματα και μισθούς υπαλλήλων. 

Το μεγάλο σφάλμα της διετίας του ΠΑΣΟΚ ήταν ότι ποτέ δεν επιχείρησε να αντιμετωπίσει το ζήτημα του πλεονάζοντος προσωπικού.  Έτσι, για να εφαρμόσει τη λιτότητα που είναι αναγκαία για τη μείωση του ελλείμματος και του χρέους, αναλώθηκε σε οριζόντιες περικοπές και σημαντικές αυξήσεις στη φορολογία που οδήγησαν σε ύφεση, κοινωνική αγανάκτηση και ένα γενικότερο κλίμα δυσαρέσκειας, που έγινε διάχυτο στην οικονομία.  Ουσιαστικά, για να μην αγγίξει το πλεονάζον προσωπικό, που άνηκε για αρκετά χρόνια στη πολιτική του πελατεία, έγινε δυσάρεστο στην ευρεία πλειοψηφία των πολιτών και έτσι καθηλώθηκε στις τελευταίες εκλογές.

Για να μην επαναλάβει τα αμαρτήματα του ΠΑΣΟΚ, η νέα κυβέρνηση θέλει να περιορίσει τον Δημόσιο τομέα, που παράγει ελλείμματα που συσσωρεύονται στις πλάτες των φορολογουμένων. 

Ωστόσο, η εφεδρεία εξυπηρετεί και τους υπαλλήλους του Δημοσίου τομέα.  Όσο το Δημόσιο επιβαρύνεται με τους μισθούς του πλεονάζοντος προσωπικού, τότε η κυβέρνηση θα πρέπει να προβεί σε μειώσεις των μισθών όλων των εργαζομένων, ακόμη και εκείνων που έχουν προσληφθεί αξιοκρατικά μέσω ΑΣΕΠ και εργάζονται αγόγγυστα και ακάματα για τον πολίτη και το έθνος.  Με ένα μικρότερο Δημόσιο τομέα, οι απολαβές των εναπομεινάντων εργαζομένων θα παρέμεναν ανέπαφες ή θα δέχονταν μόνο μια μικρή μείωση.  Ας μη λησμονούμε ότι οι καθολικές μειώσεις μισθών στον Δημόσιο τομέα επηρεάζουν αρνητικά και το εργατικό πνεύμα των εργαζομένων.

Σε αυτά τα πλαίσια, σαφώς η εφεδρεία πρέπει να γίνει κατόπιν αξιολογήσεως, βάσει κριτηρίων χρησιμότητος, αποδοτικότητος και εκπαιδεύσεως.  Δε πρέπει δηλαδή να μπουν στην εφεδρεία μόνο όσοι δεν έχουν πολιτικά στηρίγματα και όσοι δε χαίρουν την εύνοια των ανωτάτων διοικητικών στελεχών.  Η αξιολόγηση πρέπει να είναι αντικειμενική και αξιοκρατική.  Αυτό μπορεί να γίνει με τη βοήθεια της Ομάδας Δράσεως της Ε.Ε. και ξένων ειδικών. 

Όμως, για να πετύχει η αναδιοργάνωση του Δημοσίου τομέα, πρέπει να εκπονηθεί ένα συνολικό σχέδιο ανασυστάσεως του κράτους, που δε θα θεσμοθετεί μόνο την εφεδρεία αλλά και το καθεστώς προσλήψεων.  Πρέπει από τούδε και εις το εξής όλες οι νέες προσλήψεις να γίνονται μέσω προκηρύξεως διαγωνισμών ούτως ώστε το Δημόσιο να απαρτίζεται από ικανούς και άξιους ανθρώπους με την απαραίτητη τεχνική κατάρτιση.  Τα «ρουσφέτια» και οι πολιτικές δοσοληψίες εντός του Δημοσίου δεν έχουν θέση σε μια ανταγωνιστική οικονομία και ένα αποτελεσματικό κράτος.

Χρειαζόμαστε στον 21ο αιώνα ένα σύγχρονο και ευέλικτο κράτος αρίστων, χωρίς κοινωνικές και πολιτικές διακρίσεις.  Μόνο έτσι θα καταφέρουμε να αναβαθμίσουμε τις υπηρεσίες των πολιτών και να ενταχθούμε στην ελίτ των αναπτυγμένων Ευρωπαϊκών κρατών.  Το μεταρρυθμιστικό ρεύμα πρέπει λοιπόν να πνεύσει πρώτα στα πανιά του ίδιου του κράτους. 

Κάτι τέτοιο βέβαια πολλές φορές προσκρούει στη παλαιοκομματική νοοτροπία ορισμένων πολιτικών που συνεχίζουν να αντιλαμβάνονται το Δημόσιο εργολαβικά.  Δυστυχώς, τέτοιες καρικονογόνες αντιλήψεις δεν έχουν μόνο τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας αλλά και δήθεν ανερχόμενες πολιτικές δυνάμεις «ριζοσπαστισμού», που θέλουν όχι μόνο να παραμείνει το ολέθριο status quo της διαπλοκής εντός του Δημοσίου αλλά και να συνεχίζει να στηρίζεται ως πολιτικό όργανο για τις φιλοδοξίες ορισμένων ανυπόληπτων. 

Καθήκον της κυβερνήσεως και του Πρωθυπουργού είναι να προχωρήσει στις βαθιές και πρωτοφανείς για τη χώρα μας τομές στη Δημόσια διοίκηση χωρίς δισταγμό και μικροπολιτικά πισωγυρίσματα.  Τυχόν φόβος μπροστά στο πολιτικό κόστος θα τιμωρηθεί παραδειγματικά τόσο από τον λαό όσο και από την εθνική μας Ιστορία. 

3 σχόλια:

  1. Για το ότι πρέπει να αλλάξει ριζικά το Δημόσιο, συμφωνούμε απόλυτα!
    Αλλά για το τι έγινε και εξακολουθεί να γίνεται στο κράτος, νομίζω ότι δεν είναι σωστή η άποψή σου, ότι για όλους τους διορισμούς με πολιτικά κριτήρια, το υπερδιογκωμένο κράτος κλπ. φταίει τάχα μόνο το ΠΑΣΟΚ.
    Εξίσου υπεύθυνη είναι και η Νέα Δημοκρατία και μάλιστα, από το 1974 και μέχρι ΣΗΜΕΡΑ! Γιατί μη νομίζετε ότι σταμάτησαν οι διορισμοί «από το παράθυρο»! Θυμίζω μόνο το πρόσφατο παράδειγμα του Πολύδωρα, που διόρισε την κόρη του!, με την αστεία αιτιολογία ότι είναι τόσο ικανή, που παράγει έργο για 6 νομικούς!!!
    Ως προς τις προσλήψεις, πρέπει να αποκαταστήσουμε την αλήθεια: Με το νόμο 2190/1994 , που ψήφισε το ΠΑΣΟΚ, γνωστό και ως νόμο «Πεπονή», όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι, για να διοριστούν, δίνουν πλέον εξετάσεις στο ΑΣΕΠ. Όποιος έχει περάσει τις εξετάσεις, ξέρει ότι δεν παίζει κανένα ρόλο το μέσο. Είναι απολύτως αντικειμενικές. Ο Νόμος λειτουργεί και αυτό ίσως και να ενοχλεί τους εκάστοτε κυβερνώντες!
    Αν και η εφεδρεία, όπως ξέρεις, ήταν μια αρχική πρόταση της ΝΔ, δεν λειτούργησε. Θα λειτουργήσει τώρα;; Θα το δούμε.
    Αλλά η εφεδρεία, δεν θα αλλάξει το κακό Δημόσιο. Εδώ χρειάζονται πολιτικές και στρατηγικές, τις οποίες, δυστυχώς, δεν τις βλέπω, από την παρούσα κυβέρνηση. Χρειάζεται μακροπρόθεσμος σχεδιασμός. Δεν αλλάζουν τα πράγματα, έτσι, από τη μια μέρα στην άλλη!.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. 1) η υπερδιογκωση του δημοσιου εγινε με πληρως αδιαφανεις διαδικασιες απο το 1981 και μετα. Μπηκε πολυς κοσμος με πολιτικο μεσο. Το δημοσιο διπλασιαστηκε και τριπλασιστηκε. Ο νομος Πεπονη ειναι σταθμος, αλλα δεν τηρηθηκε στο ακεραιο. Παντα εβρισκαν τροπο να δημιουργουν πλασματικους διαγωνισμους και να βολευουν ημετερους. Η ΝΔ σαφως και δεν ειναι αμοιρη ευθυνων,το αναγνωριζουμε. Αλλα η εφεδρεια ηταν ιδεα του Ρεππα και το σχειδο του Ρεππα εφαρμοστηκε,το σχεδιο της ΝΔ απορριφτθηκε απο την Τροικα ως πολυ ακριβο. Αυτα για να αποδιδουμε τα του Καισαρος τω Καισαρι

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Δεν έχω επιλεκτική μνήμη: θυμάμαι τις 150.000 προσλήψεις κατά τη διάρκεια της 5ετίας Καραμανλή. Ωστόσο, η νόρμα της υπερστελεχώσεως του Δημοσίου για ψηφοθηρικούς λόγους επικράτησε από το 1981 και μετά, όπως σημειώνει και ο Γιώργος. Σίγουρα η ΝΔ φέρει τεράστιες ευθύνες για την αποτυχία "ανασυστάσεως του κράτους", μια υπόσχεση που αποδείχθηκε τελικά απατηλή. Όσο για την εφεδρεία, δε λειτούργησε μέχρι σήμερον γιατί εφαρμόστηκε μόνο για ένα μικρό αριθμό υπαλλήλων. Η εφεδρεία συνιστά τρόπος αποσυμφορήσεως του Δημοσίου, κατόπιν αξιολογήσεως πάντα, που πρέπει βέβαια, θα συμφωνήσω μαζί σας, να εντάσσεται σε ένα μακρόπνοο σχέδιο αναδιοργανώσεως. Είναι σίγουρα προτιμότερη από τις απολύσεις που θα διόγκωναν την ανεργία και την ύφεση, ενώ παρακάμπτει και τα Συνταγματικά κολλήματα. Παράλληλα, αποτελεί και τον πιο γρήγορο τρόπο μειώσεως του Δημοσίου, με άμεσα δημοσιονομικά αποτελέσματα που θα βοηθήσουν να ανοικοδομήσουμε την εθνική μας αξιοπιστία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή