Πέμπτη, 5 Ιουλίου 2012

Η αυθεντική δημοκρατία

του αναγνώστη Joneybat


Όσο και αν θέλουν να διαστρεβλώσουν κατά καιρούς  το πολίτευμα της αυθεντικής δημοκρατίας, ένα είναι σίγουρο, η αυθεντική δημοκρατία υπήρξε από το 462-322 πχ με δύο ολιγόχρονες παύσεις.  Η δημοκρατία αυτή θεμελιώθηκε με την προσφορά κυρίως του Εφιάλτη και αργότερα του Περικλή και βασικό σημείο ήταν η άμεση συμμέτοχη του λαού στη λήψη των αποφάσεων. Όμως ας αναφερθούμε εκτενέστερα, στις παρακάτω παραγράφους, στο πολίτευμα αυτό και ας επισημάνουμε μερικά από τα οφέλη του, παίρνοντας ταυτόχρονα ορισμένες ιδέες για να δημιουργήσουμε μια σύγχρονη παγκόσμια δημοκρατία.

Ο Εφιάλτης, ο γιός του Σοφωνίδου, (και όχι αυτός των Θερμοπυλών) ήταν αυτός ο πρώτος οποίος πρότεινε την κατάλυση του μέχρι τότε καθεστώτος με σκοπό η διοίκηση του κράτους να περάσει στην εκκλησία του δήμου, στα δικαστήρια της Ηλιαίας και στη Βουλή των Πεντακωσίων. Μέχρι τότε την μεγαλύτερη εξουσία την είχε ο Άρειος Πάγος, ο οποίος αναλάμβανε, τις περισσότερες φορές διεφθαρμένα, την διοίκηση του κράτους. Ο Εφιάλτης κυνήγησε τους διεφθαρμένους αρειοπαγήτες στα δικαστήρια της Ηλιαίας με την κατηγορία της κακοδιοίκησης. Αποτέλεσμα του τρόμου που ένοιωθαν οι αρειοπαγήτες στο όνομα του Εφιάλτη ήταν να τον βλέπουν κάθε βράδυ στον ύπνο τους, έτσι μέχρι σήμερα έχει φτάσει το όνομα εφιάλτης όταν κάποιος βλέπει τρομακτικά όνειρα.
Το πολίτευμα μέχρι το 462 πχ ήταν αρχικά αριστοκρατικό και αργότερα τιμοκρατικό, δηλαδή την διοίκηση του κράτους την είχαν οι ευγενείς και οι πλούσιοι της εποχής. Με αυτό τον τρόπο μόνο τα ανώτερα στρώματα έλαβαν μέρος στη λήψη των αποφάσεων, αφού υπήρχαν ορισμένα κριτήρια (εισοδήματος, φύλου αλλά και ηλικίας) για να συμμετέχει κάποιος στη εκκλησία του δήμου. Όμως με την διεκδικήσει για συμμετοχή του λαού στα κοινά, με πρωταγωνιστεί τον Εφιάλτη, θεμελιώθηκε έτσι το πρώτο και τελευταίο μέχρι τώρα αυθεντικό δημοκρατικό πολίτευμα.  
Η λειτουργία του πολιτεύματος

Στη λήψη των αποφάσεων πλέον συμμετείχαν όλοι οι άνδρες πολίτες, οι οποίοι είχαν συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας τους και ανήκαν στους Αθηναίους πολίτες (και όχι στους μέτοικους). Όλα τα θέματα της πόλης (σημαντικά ή μη) συζητιόντουσαν στις συνελεύσεις του λαού (όπως στη εκκλησιά του δήμου). Εκεί ο λαός σχεδόν ανά τακτά χρονικά διαστήματα πρότεινε νόμους αλλά και διάφορα μέτρα ή αποφάσεις που θα έπρεπε να λάβει η πολιτεία ώστε να γίνει καλύτερη. Ο κάθε αθηναίος πολίτης είχε δικαίωμα να προτείνει οτιδήποτε επιθυμούσε και θεωρούσε ότι θα κάνει την πόλη καλύτερη, όμως ο ίδιος αναλάμβανε ταυτόχρονα και την ευθύνη για τυχόν παραπλάνηση του λαού που θα επέφερε αρνητικά αποτελέσματα. Για να επικυρωθεί μια κρίσιμη απόφαση χρειαζόταν την συμμετοχή τουλάχιστον 6.000 στον αριθμό των 40.000 αθηναίων πολιτών, δηλαδή το 15% του λαού.

Οι πολίτες οι οποίοι συμμετείχαν στη κυβέρνηση, στη βουλή αλλά και στα δικαστήρια διαλέγονταν με τυχαίο τρόπο (εκτός αυτού του στρατηγού και του κυβερνήτη που ψηφίζονταν) και άλλαζαν ανά 36 ημέρες. Έτσι ο κάθε πολίτης περνούσε τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του από τις περισσότερες θέσεις. Το γεγονός αυτό μας δείχνει την αυθεντικότητα αυτού του πολιτεύματος αλλά και την επιτακτική ανάγκη που υφίστανται κάθε πολίτης για να ενδιαφερθεί για το γενικό συμφέρον της πόλης. Οι πολίτες οι οποίοι δεν μπορούσαν να παρακολουθήσουν καθημερινώς τις λαϊκές συνελεύσεις, λόγω της ανάγκης καθημερινής εργασίας για επιβίωση (πχ αγρότες), καθώς και οι πολίτες που έλαβαν μέρος σε θέσεις στα διάφορα θεσμικά όργανα αποζημιώνονταν για τη συμμετοχή σε αυτές. 

Πλεονεκτήματα της αυθεντικής δημοκρατίας – Διαφορές με σήμερα
1. Ο πολίτης ήταν ενεργός στη λήψη αποφάσεων αλλά και στο έργο που όφειλε να συνδράμει για την πολιτεία του. Σήμερα οι πολίτες είναι απαθείς, όχι επειδή οι ίδιοι βαριούνται και πίνουν μπύρες στο καναπέ όπως υποστηρίζουν ορισμένοι, αλλά λόγω της δομής της κοινωνίας και του πολιτεύματος που θέλει τον πολίτη ανενεργό και μακριά από την λήψη των αποφάσεων.

2. Οι πολίτες δεν θα μπορούσαν να διεφθαρθούν, λόγω της αναγκαίας πλειοψηφίας (15%) για τη λήψη των αποφάσεων, στην οποία υπήρχαν πολίτες από όλα τα στρώματα και ενδιαφέρονταν όλοι για το συμφέρον της πόλης και μόνο. Αντίθετα το σημερινό πολίτευμα της χώρας μας κατά το οποίο 300 «έλληνες» αποφασίζουν για 11.000.000 πολίτες, δηλαδή το 0,00003% του λαού, έχει καταντήσει πλήρως αντιδημοκρατικό και αντιλαϊκό. Οι κυβερνόντες έλκονται εύκολα στη ιδέα του εύκολου χρήματος, δρουν ατομικά και όχι βάση του εθνικού συμφέροντος, αφού πρώτα έχουν καταπατήσει τη λαϊκή βούληση.

3. Στο πολίτευμα αυτό την εξουσία την είχε η πλειοψηφία, δηλαδή τα μικρομεσαία στρώματα. Έτσι το αποτέλεσμα των αποφάσεων αφορούσε την πλειοψηφία του συνόλου και όχι τα μεγάλα στρώματα και η περιουσία δεν σήμαινε και εξουσία όπως ίσχυε στα προηγούμενα πολιτεύματα (αριστοκρατία, τιμοκρατία). Σήμερα όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά, όσο περνάνε τα χρόνια η εξουσία καθώς και η κοινωνική θέση συνδέεται όλο και περισσότερο άρρηκτα με την περιουσία.

4. Στην Αθήνα του 5ου αιώνα πχ οι πλούσιου πολίτες όφειλαν να έχουν διάφορες υποχρεώσεις έναντι της πολιτείας, με τα λεγόμενα θεωρικά. Με αυτόν τον τρόπο οι πλούσιου ωφελούσαν την υπόλοιπη κοινωνία, εξισορροπούταν η κατανομή του πλούτου και οι περισσότεροι πολίτες άνηκαν στη μεσαία τάξη. Στον 21ο αιώνα μχ, που ζούμε, παρατηρείτε ένα τελείως διαφορετικό κύμα, αντί να εξισορροπείτε η ανακατανομή του πλούτου γίνεται το ακριβώς αντίθετο. Αυξάνονται η ανεργία και οι φτωχοί καθώς επίσης όλο και περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις κλίνουν εις βάρος των πολυεθνικών. Επίσης δεν παρατηρούμε σχεδόν καμία χορηγία πλούσιων πολιτών στο κράτος (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων), αντίθετα οι πλούσιοι δεν αρκούνται σε αυτά που έχουν και πλουτίζουν ακόμα περισσότερο έναντι της μεσαίας τάξης και του φτωχού λάου. Αποτέλεσμα όλων αυτών να καταργείται η μεσαία τάξη και ενισχύονται οι δύο πόλοι, και ιδίως αυτός της κατώτερη τάξης.

5. Η επιλογή ατόμων με τυχαίο τρόπο στη Βουλή των Πεντακοσίων, στα δικαστήρια αλλά και σε άλλες θέσεις, είναι ένα πρωτοφανές γεγονός. Έτσι ένας πολίτης δεν επανεκλεγόταν συνεχώς, γεγονός το οποίο απέκλειε κάθε είδος διαφθοράς (ρουσφέτια, μίζες) και έδινε τη δυνατότητα σε κάθε πολίτη να συμμετέχει άμεσα  στη διακυβέρνηση της πόλης. Σήμερα οι περισσότεροι πολιτικοί έχουν την ιδιότητα του επαγγελματία πολιτικού, αφού επανεκλέγονται συνεχώς και το μόνο που  επιζητούν είναι η βουλητική αποζημίωση και η βουλευτική σύνταξη.

6. Τέλος η κυβέρνηση διαρκούσε μόλις 36 ημέρες και οι πολίτες που συμμετείχαν σε αυτή λογοδοτούσαν για το έργο τους. Αντίθετα σήμερα η κυβέρνηση διαρκεί 4 χρόνια και κάθε φορά από τα ίδια πρόσωπα, τα οποία αντί να λογοδοτούν για το «έργο» τους, ψηφίζουν νόμους περί βουλευτικής ασυλίας και ποτέ δεν διώκονται ποινικά ή εξορίζονται για κακοδιοίκηση, πράγμα που συνέβαινε στην Αθήνα του 5ου αιώνα πχ.

Εν ολίγοις, η Αθηναϊκή δημοκρατία χαρακτηρίζεται σχεδόν από όλους, και όχι άδικα, ως το ζενίθ της άμεσης συμμετοχής του λαού στη άσκηση της εξουσίας και είναι αυτή που πρέπει να αποτελέσει πρότυπο για την δημιουργία μια σύγχρονης άμεσης δημοκρατίας. Ας μην αρκεστούμε στην αυταπάτη με την οποία μας τρέφουν οι κυβερνώντες και τα ΜΜΕ, κατά την όποια παρουσιάζουν την σημερινή «δημοκρατία» ως το αποκορύφωμα της λαϊκής ετυμηγορίας και ας διεκδικήσουμε μια παγκόσμια δημοκρατία που θα ανταποκρίνεται άμεσα στη βούληση των πολιτών με άμεση συμμετοχή του λαού στη λήψη των αποφάσεων, ακολουθώντας τα βήματα και τα δεκάδες πλεονεκτήματα της αυθεντικής δημοκρατίας των Αθηνών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου