Τρίτη, 31 Ιουλίου 2012

Έτσι κάνεις την κρίση ευκαιρία...


Είναι γνωστό ότι τους καλοκαιρινούς μήνες οι περιστάσεις απαιτούν καλή παρέα, μεζεδάκι και αμπελοφιλοσοφίες κάτω από την σκιά κάποιου δέντρου κατά προτίμηση πλατάνου. Έτσι λοιπόν και η σημερινή μέρα δεν ξέφυγε από αυτόν τον πανάρχαιο ελληνικό κανόνα, μάλιστα η μεσημεριανή συζήτηση είχε μεγάλο ενδιαφέρον και με βοήθησε να βγάλω ορισμένα πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα.


Το θέμα που η παρέα διαπραγματεύτηκε ήταν η ύπαρξη και ο ρόλος των υπερδυνάμεων, και άρχισε με μία ιστορική αναδρομή. Σε όλη την διάρκεια της καταγεγραμμένης από τον άνθρωπο ιστορίας υπήρχε μια υπερδύναμη η οποία θα έπαιζε τον ρόλο του διεθνούς αστυνόμου. Κατά την αρχαιότητα οι Πέρσες, έπειτα οι Έλληνες, αργότερα οι Ρωμαίοι. Αν προχωρήσουμε λίγο στον χρόνο θαδούμε την παντοδυναμία της Αγγλίας και φυσικά την παντοκρατορία του καπιταλισμού και των ΗΠΑ. Όταν δεν υπήρχε, μια φανερή υπερδύναμη ο κόσμος εκτροχιαζόταν, είτε με την μακροχρόνια στασιμότητα στους τομείς του πολιτισμού, των φυσικών και κοινωνικών επιστημών (μεσαίωνας) είτε με την διατάραξη της μονοπολικότητας που οδηγούσε σε ένα ιδιότυπο πολυπολικό status quo που με την σειρά του είχε ως αποτέλεσμα μεγάλες πολεμικές συρράξεις ( Α΄και Β΄ παγκόσμιος πόλεμος ).

Σήμερα βιώνουμε για άλλη μια φορά στην ιστορία μας οι ισορροπίες έχουν διαταραχθεί. Μία μοναδική υπερδύναμη δεν υπάρχει. Αντίθετα υπάρχουν πολλές μεγάλες δυνάμεις,με κρατίδια δορυφόρους που διεκδικούν ή έχουν θεωρητικά τα φόντα για να κατακτήσουν αυτή την θέση.
Αυτές οι δυνάμεις είναι η Ρωσία, η Κίνα και η Ευρώπη.

Την Αμερική δεν την αναφέρω καθόλου καθώς το άστρο της έχει αρχίσει να δύει περίτρανη απόδειξη αυτού η κατάρρευση του οικονομικού μοντέλου που η ίδια εισήγαγε δηλαδή του άκρατου καπιταλισμού δίχως ίχνος κρατικού παρεμβατισμού και κοινωνικής πρόνοιας, η μιλιταριστική της αναδίπλωση ( Ιράκ, Αφγανιστάν ) και η αδυναμία να ελέγξει το ίδιο της το δημιούργημα τις αγορές και τις τράπεζες.  Μέσα αυτό το κλίμα αστάθειας, δημιουργήθηκε ένα κενό εξουσίας στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία μας, που είναι φανερό στην αδυναμία αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης και στην πολιτική αστάθεια που εκφράστηκε με την αραβική άνοιξη στην βόρειο Αφρική.

Το κενό αυτό καλείται να καλύψει μία από τις τρεις προαναφερθείσες μεγάλες δυνάμεις, να αναλάβει τα ηνία του κόσμου και να επαναφέρει την τάξη εκεί που σήμερα υπάρχει χάος, δηλαδή να ελέγξει τις ασύδοτες και ανεξέλεγκτες αγορές και να εξασφαλίσει μια ομαλή μετάβαση προς την δημοκρατία στις εξεγερμένες χώρες της βορείου Αφρικής.

Όλες όμως αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσχέρειες που τις εμποδίζουν στην παρούσα φάση να ξεχωρίσουν στο άμεσο μέλλον. Οι δυσχέρειες αυτές είναι διαφορετικού τύπου για κάθε δύναμη και μάλιστα καθιστούν τις δύο από τις τρεις σχεδόν ανίκανες να αναλάβουν την διοίκηση του κόσμου στο κοντινό μέλλον.

Από την μία η Ρωσία δεν έχει το απαιτούμενο οικονομικό κύρος για να καθυποτάξει τις απείθαρχες αγορές ενώ ταυτόχρονα το αμαρτωλό παρελθόν της (Σοβιετική Ένωση) της έχουν στερήσει τους διπλωματικούς φίλους που θα ήταν αναγκαίοι για την άνοδο στην εξουσία.

Από την άλλη η Κίνα αν και δεν χρειάζεται να βρει συμμάχους καθώς ελέγχει την παγκόσμια οικονομία και μπορεί να εξαναγκάσει την υφήλιο να την δεχτεί ως "κηδεμόνα" της, η άνοδος της στην εξουσία παρακωλίεται από το ιδιότυπο οικονομικό-πολιτικό της σύστημα. Τι εννοώ ; Η Κίνα αν και όσων αφορά τις εξωτερικές της υποθέσεις λειτουργεί μέσα στα πλαίσια του υπάρχοντος καπιταλιστικού συστήματος εσωτερικά έχει την δομή ενός σκληρού κομουνιστικού-δικτατορικού καθεστώτος. Αν θελήσει όμως να αναγορευθεί σε υπερδύναμη θα πρέπει να απεμπολήσει αυτό της το προφίλ τόσο για να γίνει αποδεκτή από την διεθνή κοινότητα όσο και για να μπορέσει να διαχειριστή καλύτερα τον νέο της ρόλο εσωτερικά. Κάτι τέτοιο όμως θα προκαλούσε σοβαρές εσωτερικές αναταραχές που είναι πολύ πιθανόν να αποσταθεροποιήσουν το καθεστώς αν όχι να το ανατρέψουν. Άρα και η Κινεζική παγκόσμια κυριαρχία είναι μάλλον απίθανη, τουλάχιστον για το εγγύς μέλλον.

Μας μένει λοιπόν η Ευρώπη η οποία έχει όλα τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για να κάνει το μεγάλο βήμα και να αναλάβει δράση εκτός από ένα δεν είναι ενωμένη. Οι ηγέτες των κρατών που την αποτελούν είναι τόσο προσκολλημένοι στον θεσμό του εθνικού κράτους που βγάζουν φλύκταινες στην ιδέα μιας ομοσπονδίας με κοινό προϋπολογισμό, σύνορα, εξωτερική πολιτική και ίσως νομικό σύστημα που όμως θα επέτρεπε στην Ευρώπη να γίνει ο ρυθμιστής των πραγμάτων.

Ζούμε μία πολυεπίπεδη κρίση ,ναι, αλλά οι Ευρωπαίοι ηγέτες και ιδιαίτερα η συντηρητική Γερμανία αν αλλάξουν στάση μπορούν να την μετατρέψουν σε ευκαιρία, αν πάλι όχι θα μπούμε σε μονοπάτια επικίνδυνα και άγνωστα που θα οδηγήσουν την ανθρωπότητα χρόνια πίσω. Το καρπούζι και το μαχαίρι βρίσκεται στα τρεμάμενα όπως φαίνεται χέρια των Ευρωπαίων ....

2 σχόλια:

  1. Πολυ καλός ο lefkas για ακόμη μια φορά...απλα δεν καταλαβαινω αν πιστευεις οτι τελικα πρεπει να υπαρχει μια υπερδυναμη η οποια θα εχει τον 1ο λόγο στα παγκοσμια θεματα ή μπορεί μια κοινωνία να εξελιχθει με μια σχετική ισοτητα των κρατων χωρις αναγκαστικα να βρεθει πότε καποια Ρωσία ή καποια Κίνα οπως ανέφερες να παίξει έναν ηγετικιό ρόλο.Κλείνοντας μηπως η κοινωνία τελικά το εχει αυτο αναγκη, δηλαδη να μιλαμε για υπερδύναμη και πλανητάρχες?

    Ευχαριστώ πολύ
    Με εκτίμηση ο γνωστός....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ο αγνωστος παράγοντας Χ2 Αυγούστου 2012 - 11:12 μ.μ.

    Γιατί δεν μπορούμε να ζήσουμε όλοι μαζί, βρε παιδιά, χωρίς υπερδύναμη, πάνω από το κεφάλι μας;; Η Αμερική (που κατα τη γνώμη μου θα ανακάμψει έως ένα σημείο, η Ευρώπη που θα κάνει όπως πάντα, τα πιό τολμηρά, ριξηκέλευθα και επικίνδυνα βήματα, η Ρωσία με τους εγωισμούς της, η Κίνα με την ευτυχία της κλπ κλπ;;;;;

    ΑπάντησηΔιαγραφή