Τετάρτη, 27 Ιουνίου 2012

Τι Είναι Αυτό Το Μνημόνιο Ρε Παιδί Μου!


Του Νάσου Αμπουέλ

Το 1974 ο Κωνσταντίνος Καραμανλής διακήρυττε ότι η Ελλάδα χρειάζεται Σύνταγμα και κράτος «δημοκρατικόν, φιλελεύθερον, και προοδευτικόν.»  Η 20ετία ΠΑΣΟΚ όμως δεν επέτρεψε να ακολουθήσουμε το μοντέλο της υγιής φιλελεύθερης ανάπτυξης.  Όταν ολόκληρη η Ευρώπη ενίσχυε την ανταγωνιστικότητά της και απελευθέρωνε την οικονομία της, εμείς κρατικοποιούσαμε ελλειμματικές επιχειρήσεις, διογκώναμε τον Δημόσιο τομέα και εδραιώναμε τη κρατικοδίαιτη οικονομία.  Όσο δηλαδή η άλλοι έκαναν μια δύσκολη αλλά αναγκαία προσαρμογή, εμείς κάναμε βήματα στην αντίθετη κατεύθυνση. 

Μοιραίο και τραγικό αποτέλεσμα η ατροφική οικονομία, που μόλις «απογαλακτίστηκε» από τα ξένα δανεικά άρχισε να παράγει ύφεση.  Διότι η οικονομία μας, με συρρικνωμένη παραγωγική βάση, αδύναμο ιδιωτικό τομέα και σπάταλο κράτος, σίγουρα θα βυθιζόταν στην ύφεση μόλις σταματούσε ο ξένος δανεισμός.  Άρα, ύφεση θα είχαμε μετά το 2009, ανεξάρτητα από το Μνημόνιο. 

Όμως τι είναι αυτό που ονομάζουμε Μνημόνιο; Από τι αποτελείται; Το Μνημόνιο έχει εξελιχθεί σε μια σχεδόν αφηρημένη έννοια, αόριστη και βδελυρή, στο οποίο χρεώνουμε όλα τα οικονομικά δεινά της χώρας.  Το επικαλούνται Δεξιοί και Αριστεροί και το περιγράφουν σαν το κολασμένο σύμφωνο υποτέλειας στους δανειστές και ως μια αδιέξοδη συνταγή που έχει αποτύχει στη πράξη. 


Στη πραγματικότητα, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε μια αλήθεια για το Μνημόνιο που δεν έχει τονιστεί αρκετά: το Μνημόνιο είναι ένα πρόγραμμα που έχει σκοπό να μετατρέψει την Ελληνική οικονομία από κρατικοδίαιτη σε νεοφιλελεύθερη, όπου το κράτος δε θα διοικεί την οικονομία αλλά θα την εποπτεύει και θα την ρυθμίζει.  Το Μνημόνιο έχει ως στόχο να αναδείξει την ιδιωτική πρωτοβουλία και την ιδιωτική επιχειρηματικότητα ως «κινητήρα» της οικονομίας, εκτοπίζοντας το κράτος το οποίο θα πρέπει να αποδεχθεί έναν «παρεμβατικό» ρόλο. 

Επί της αρχής αυτή είναι η στόχευση του Μνημονίου, δηλαδή να εφαρμόσει το οικονομικό μοντέλο που ισχύει σε όλη την Ευρωζώνη.  Τώρα, όσοι διαφωνείτε επί της αρχής με αυτό το οικονομικό σύστημα, είστε όντως αντιμνημονιακοί, και αξίζετε τον σεβασμό όλων.  Οι υπόλοιποι, όσοι συμφωνείτε με τη νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση είστε μνημονιακοί.  Δε δημιουργώ διαχωριστικές γραμμές.  Απλώς επιχειρώ να αποσαφηνίσω το ιδεολογικό πλαίσιο του Μνημονίου.  Και βέβαια, όπως με κάθε πράγμα σε αυτή τη ζωή, κάποιοι συμφωνούν και κάποιοι διαφωνούν.  Εξ’ άλλου, αυτή είναι η ομορφιά του πλουραλισμού και της Δημοκρατίας.

Το Μνημόνιο αποτελείται, αδρομερώς, από δύο πτυχές (τουλάχιστον αυτό έχω αντιληφθεί από αυτά που έχω διαβάσει και ακούσει): τα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής, αυτά που μάθαμε ως μέτρα «λιτότητος», και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.  Αφού κάνουμε αυτήν την διχοτόμηση, συνειδητοποιούμε ότι το Μνημόνιο δεν αποτελεί μόνο ένα πρόγραμμα λιτότητος.  Τουτέστιν, εξατμίζουμε άλλον έναν μύθο (που εκφέρεται από τα λαϊκιστικά κόμματα).

Ο λόγος που το Μνημόνιο έχει αποτύχει στη πράξη είναι ότι εφαρμόστηκε μόνο η δημοσιονομική πλευρά του και μάλιστα με έναν επιπόλαιο και μικροκομματικό τρόπο. Αντί δηλαδή να περιοριστεί η σπατάλη του Δημοσίου με το κλείσιμο ή την αποκρατικοποίηση ζημιογόνων ΔΕΚΟ και Δημοσίων οργανισμών, να μειωθούν οι υψηλοί μισθοί των ανωτάτων στελεχών της Δημοσίας διοικήσεως και των συνδικαλιστών (όπως του Φωτόπουλου της ΔΕΗ που αμείβεται πλουσιοπάροχα) και να γίνει γενικός έλεγχος επιδομάτων για να εντοπιστούν οι επιτήδειοι, η κυβέρνηση «τράβηξε» μια άκοπη και ανεύθυνη οριζόντια περικοπή στους μισθούς όλων των υπαλλήλων του Δημοσίου και σε όλες τις συντάξεις και τα επιδόματα.  Αντί δηλαδή να μειώσουμε το κράτος και να διατηρήσουμε ικανοποιητικούς μισθούς για αυτούς που θα παρέμεναν για να έχουν κίνητρο να αποδώσουν στην εργασία τους, το αφήσαμε διογκωμένο και προτιμήσαμε να μειώσουμε όλους τους μισθούς, ακόμη και εκείνων που τους άξιζαν και με το παραπάνω. 

Κατά τον ίδιο τρόπο, δε μπορέσαμε να θεσπίσουμε ένα δίκαιο και απλό φορολογικό σύστημα με διατάξεις που θα εκσυγχρόνιζαν τη φορολογική μας αντίληψη και δε καταφέραμε να περιορίσουμε τη φοροδιαφυγή. Συνεπώς, η τρόικα μας επέβαλλε την αύξηση του ΦΠΑ και της γενικότερης φορολογίας.  Σίγουρα αυτό αποτελεί μια εσφαλμένη πολιτική του Μνημονίου.  Αλλά, είναι απόρροια της δικής μας αδυναμίας να καταρτίσουμε ένα φορολογικό σύστημα της προκοπής. 

Όσον αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, «ούτε φωνή ούτε ακρόαση.»  Αν είχαμε υλοποιήσει ορισμένα από τα διαρθρωτικά μέτρα, δηλαδή την απελευθέρωση των κλειστών επαγγελμάτων, τις αποκρατικοποιήσεις, τη μείωση της γραφειοκρατίας, την αξιοποίηση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ, θα είχαμε δώσει στην οικονομία και ενέσεις ανάπτυξης και δε θα βιώναμε τέτοια μεγάλη ύφεση.

Όμως, οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ αρνήθηκαν (κατά κύριο λόγο) να συγκρουστούν με τις συντεχνίες, τους συνδικαλιστές και το πελατειακό κράτος που εξέθρεψαν επί σειρά ετών.  Έτσι, το μόνο που έκαναν είναι να απορροφούν χρήμα από την οικονομία χωρίς να αναδιαρθρώνουν τα θεμέλιά της για να προσελκύσουμε ξένες επενδύσεις και να έρθει η ανάπτυξη. Μείωσαν μισθούς και συντάξεις, αλλά δε προσπάθησαν ποτέ να ελέγξουν την αισχροκέρδεια για να μειωθούν ταυτόχρονα και οι τιμές των προϊόντων και να μη φτωχύνουν οι πολίτες.  Είδαμε δηλαδή μια ημιτελής εσωτερική υποτίμηση και γι’ αυτό υποφέρουν οι πολίτες.

Ας καταλάβουν λοιπόν κάποιοι ότι δε μπορούν να διαστρεβλώνουν τις πολιτικές του Μνημονίου, να το εφαρμόζουν άτσαλα και μετά να του καταλογίζουν τη κατάσταση της οικονομίας.  Οι περισσότεροι Έλληνες δε κατηγορούν το επαχθές και απεχθές Μνημόνιο για τη δυσμενή κατάσταση της χώρας, αλλά τους ανίκανους και δειλούς κυβερνώντες.                  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου