Κυριακή, 24 Ιουνίου 2012

Ανδρέας Παπανδρέου: Ένας Πολιτικός Που Αγάπησε Πολύ Τον Λαό Του



Του Νάσου Αμπουέλ 

Ανδρέας Παπανδρέου: ένα όνομα, ένας πολιτικός μύθος. Ο πολιτικός που παρουσιάστηκε το 1981 ως αρωγός της Αλλαγής, για τη Δημοκρατία, την εθνική ανεξαρτησία και τη κοινωνική δικαιοσύνη.  Μια προσωπικότητα που κατάφερε να φέρει για πρώτη φορά το σοσιαλισμό στην εξουσία και να δώσει πνοή ελευθερίας στον Ελληνικό λαό, που είχε γνωρίσει την αστυνομοκρατία, το ελιτιστικό κατεστημένο της Δεξιάς και την ιδεολογική καταπίεση. 

Το πολιτικό μεγαλείο του ανδρός συνοψίζεται με τη προσφώνηση «Ανδρέας», αντί για το πιο επίσημο και πολιτικά δόκιμο «κύριε Πρόεδρε».  Μια προσφιλής μορφή την οποία αγάπησαν πολλοί και τη μίσησαν εξίσου πολλοί. 

Διαβάζοντας το άρθρο του αγαπητού μου φίλου Γιώργου Ευγενίδη, δε μπορούσα παρά να συμφωνήσω ότι ο Ανδρέας (και εγώ, αν και δεν είμαι «πρασινοφρουρός», θα χρησιμοποιήσω αυτήν την προσφώνηση) κατάφερε να διατηρηθεί στην εξουσία, μαζί με τον πολιτικό του σχηματισμό, λόγω των προγραμμάτων παροχών και των φιλολαϊκών μέτρων, που δε μπορούσαν όμως να καλυφθούν από τις οικονομικές και παραγωγικές δυνατότητες της χώρας.  Εξ’ ου και ο υπερδανεισμός που διόγκωσε τα ελλείμματα και δημιούργησε το άγος του Δημοσίου χρέους που αυξήθηκε με γεωμετρική πρόοδο, κυρίως κατά τη πρώτη τετραετία διακυβέρνησης (1981-1985). 


Αφού λοιπόν εξετάσει κανείς τα οικονομικά ανοσιουργήματα του Ανδρέα και του ΠΑΣΟΚ και καυτηριάσει και καταδικάσει τον κρατικισμό που επέβαλλε και καθιέρωσε ως μοντέλο ανάπτυξης, οφείλει να αναρωτηθεί: ποιος ήταν ο ρόλος της Δεξιάς, του αυτοαποκαλούμενου "θεματοφύλακα" του Έθνους, στην άνοδο και παραμονή του Ανδρέα στην εξουσία;

Σε μεγάλο βαθμό, καταλογίζω την άνοδο του Ανδρέα στη μετεμφυλιακή Δεξιά.  Μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας το 1974, η Ελληνική Δεξιά δεν μπόρεσε να μεταλλαχθεί και να προσαρμοστεί στη νέα εποχή.  Η εποχή του Εμφυλίου είχε ολοκληρωθεί και η προσμονή της σε παλαιές αυταρχικές πρακτικές και παρακρατικές μεθοδεύσεις δεν μπορούσαν με κανέναν τρόπο να δικαιολογηθούν πλέον στη κοινή κοινωνική συνείδηση.  Η Δεξιά αποδείχθηκε ανίκανη να εκσυγχρονιστεί μετά το 1974, να ξορκίσει την φασίζουσα πτέρυγά της, να εκδημοκρατιστεί.  Δεν επιδίωξε μετά το 1974 να καλλιεργήσει φιλολαϊκό έρεισμα.

Αντιθέτως, πολλοί ζούσαν με τη πολιτική αυταπάτη ότι οι καιροί δεν είχαν αλλάξει και ότι η αστυνομοκρατία θα μπορούσε να συνεχίσει να λειτουργεί ως μέσο κοινωνικής και πολιτικής χειραγώγησης του λαού.  Απεδείχθησαν προδήλως ανίκανοι να προβλέψουν το «ποτάμι» που πλέον δεν μπορούσε να συγκρατηθεί από τα παρακρατικά αναχώματα και χρειαζόταν νέο φράγμα που θα μπορούσε να οικοδομηθεί μόνο μέσα σε πλήρως δημοκρατικά πλαίσια. 

Οδυνηρό και τραγικό αποτέλεσμα ήταν η σύγχυση των ιδανικών και ηθικών αξιών που πρεσβεύει, ή τουλάχιστον οφείλει να πρεσβεύει η Δεξιά (και η συναφή κεντροδεξιά), που ευτελίστηκαν και επισκιάστηκαν από τις βαρβαρότητες του αυταρχικού της προφίλ.  Στην κοινή συνείδηση, η Δεξιά αντιπροσώπευε τον χαφιεβισμό, τις πολιτικές διώξεις, τον ελιτισμό, την πολιτική ιδιοτέλεια, την στήριξη της άρχουσας τάξης που απομυζούσε τις λαϊκές μάζες.  Ο Ανδρέας το 1981 ήταν η προσωποιήση της αγανάκτησης 50 ετών καταπίεσης από την Δεξιά, ο εκλεκτός της ιστορίας που απελευθέρωσε έναν φοβισμένο λαό. 

Τουτέστιν, ο Ανδρέας, παρά την ευφράδεια λόγου του και τη ρητορική του ικανότητα, αποτελούσε κυρίως δημιούργημα των καιρών, απότοκο της αντίπαλης παράταξης που το 1981 ήταν αντιδραστική.  Σε αυτά τα πλαίσια και με τη Δημοκρατία εδραιωμένη χάρις τις ενέργειες του Καραμανλή, οι Έλληνες αισθάνονταν έτοιμοι να προσχωρήσουν στην Αλλαγή. 

Το σφάλμα του Ανδρέα ήταν ότι δε μπόρεσε ποτέ να ελέγξει το ρεύμα που γέννησε.  Οι υπουργοί αφέθηκαν ανεξέλεγκτοι να διορίζουν τους υστερόβουλος συμβούλους τους.  Το οικονομικό επιτελείο δεν εκπόνησε ποτέ ορθολογικό αναπτυξιακό σχέδιο, βασισμένο σε αντικειμενικά οικονομικά κριτήρια, αλλά αντίθετα υποτάχθηκε και αυτό στις επιταγές του λαϊκισμού.  Το ΠΑΣΟΚ λοιπόν εξελίχθηκε σε κόμμα της ασυδοσίας και της πελατειακής δοσοληψίας, αντί σε κόμμα της Δημοκρατίας.

Ο Ανδρέας έδωσε πάρα πολλά στον Ελληνικό λαό χωρίς να προβλέψει τις καταστρεπτικές συνέπειες του δημεγερτικού του προγράμματος στη νοοτροπία του Ελληνικού λαού.  Ενώ κάποτε ο Έλληνας μάθαινε από νεαρή ηλικία ότι πρέπει να ριχθεί στον στίβο της ζωής και να δουλέψει σκληρά για να πετύχει, επί Ανδρέα γαλουχήθηκε με το δόγμα του εύκολου χρήματος και του άκοπου βίου.  Για μένα αυτό ήταν το μεγαλύτερο κακό του Ανδρέα: νόθευσε τη φιλεργατική αντίληψη του Έλληνα.

Ωστόσο, ας είμαστε προσεκτικοί όταν επιχειρούμε να του φορτώσουμε όλα τα οικονομικά δεινά της Ελλάδος.  Ας μη λησμονούμε, ότι η «εκσυγχρονιστική και ανανεωτική» οκταετία Σημίτη περαιτέρω διόγκωσε τα ελλείμματα και το χρέος και ανήγαγε τη «δημιουργική λογιστική» σε εθνικό άθυρμα, ενώ η πενταετία Καραμανλή διόγκωσε το Δημόσιο (200.000 προσλήψεις) και αποδιάρθρωσε τον φοροεισπρακτικό μηχανισμό.  Θα μπορούσαν σίγουρα τα 11 χρόνια παροχών του Ανδρέα να είχαν τιθασευτεί από τα 13 χρόνια διακυβέρνησης Σημίτη και Καραμανλή.            

Εν τέλει, τιμώντας τη μνήμη του Ανδρέα, δε δύναται να μην αναγνωρίσουμε ότι ήταν εμβληματική η συμβολή του στη καθιέρωση της Δημοκρατίας στη χώρα μας.  Ο Ανδρέας αγάπησε τον λαό και αφουγκράστηκε τις ανησυχίες του και τις έννοιές του.  Όμως το να είναι κανείς ηγέτης σημαίνει να μπορεί να εναντιωθεί και στη πλειοψηφία, κάτι που ο Ανδρέας σπανίως είχε το θάρρος να κάνει, σε αντίθεση με τον Εθνάρχη Καραμανλή.  Έτσι λοιπόν, θα παραμείνει στην ιστορία ως ένας Δημοκράτης, που αγάπησε πολύ τον λαό του… όμως ως γνωστόν, η υπερβολική αγάπη πολλές φορές βλάπτει.  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου